Բոլորս էլ լուրջ անելիքներ ունենք.ԲՀԿ պատգամավոր Վահան Կարապետյան

Պարո՛ն Կարապետյան, ի տարբերություն սկսնակ պատգամավորների, ովքեր 2017թ. ընտրություններից հետո են մուտք գործել խորհրդարան, Դուք պառլամենտական աշխատանքի շուրջ 6 տարվա փորձ ունեք: Ինչպե՞ս կգնահատեք նոր ձևավորված խորհրդարանի աշխատանքները, կազմը:

Գիտեք, չգիտես ինչու, մենք միշտ խոսում ենք ձեւից եւ մոռանում ենք բովանդակությունը։ Իսկ բովանդակությունը շատ պարզ մի հարցի պատասխան պետք է տա՝ արդյո՞ք այս կամ այն խորհրդարանը արտացոլում է հանրության իրական պատկերը եւ տրամադրությունները, թե՝ ոչ։ Եթե հասարակությունը վստահ լինի, որ յուրաքանչյուր ընտրության արդյունքում իր քվեն միանշանակ տեղ է հասել, ապա, վստահեցնում եմ ձեզ, մենք կունենանք բոլորովին այլ քաղաքական իրավիճակ մեր երկրում։ Իսկ ցանկացած խորհրդարանի՝ լինի այս, թե նախկին խորհրդարանները, խնդիրը մեկը պետք է լինի՝ սպասարկել հանրության շահը եւ ընդունել օրենքներ ոչ թե այս կամ այն քաղաքական թիմի շահից ելնելով, այլ հիմքում ունենալով մեկ նպատակ՝ հանուն Հայաստանի հանրապետության քաղաքացու։ Եւ այս առումով այն քաղաքական ու տնտեսական օրակարգը, որ ունի «Ծառուկյան» դաշինքը, ես համարում եմ իրապես արդար ու արդյունավետ, եւ ոչ թե այն պատճառով, որ ես «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ եմ, այլ որ մեր օրակարգի հիմքում դրված է քաղաքացու իրական շահը։ Հիմա կհարցնեք՝ կարողանո՞ւմ ենք մենք լիարժեք սպասարկել այդ շահը, կպատասխանեմ՝ լիարժեք՝ ոչ, որովհետեւ չունենք քաղաքական մեծամասնություն, որովհետեւ մեր ցանկացած նախաձեռնություն, որը հարմար չի մեծամասնության քիմքին, խորհրդարանում մեկ կոճակի քվեարկությամբ մերժվում է։ Ես քանիցս ասել եմ, որ մեր երկրում խաղի կանոն պիտի փոխվի, որովհետեւ մենք, ցավոք, արտագաղթի, աղքատության, գործազրկության ծավալով հասել ենք այն վտանգավոր սահմանագծին, որից այն կողմ, հայտնի մի խոսք կա՝ սկսվում է անդառնալիության կետը։ Ես սա ցավով եմ ասում, որովհետեւ ամեն օր շփվելով մեր քաղաքացիների հետ, ես ամեն օր տեսնում եմ վստահության եւ հավատի կորուստ։ Իսկ դա, հավատացնում եմ ձեզ, ամենավտանգավորն ճգնաժամն է։

ՀՀ սահմանադրական բարեփոխումների համաձայն՝ 2017թ. ՀՀ Աժ ընտրությունները կազմակերպվեցին նոր ձևաչափով, Դուք ընտրվեցիք Աժ պատգամավոր ռեյտինգային ընտրակարգով թիվ 2 ընտրատարածքից: Վերջերս <<Ծառուկյան>> դաշինքը առաջարկեց ընտրական օրենսգրքից հանել ռեյտինգային ընտրակարգը: Ի՞նչ տեսակետ ունեք այդ հարցի շուրջ՝ որպես այդ ընտրակարգով ընտրված պատգամավոր:

Երբ որ քաղաքական մի թիմ որոշում է այս կամ այն օրենքը շապիկի նման հարմարեցնել իր շահերին եւ իր «կազմվածքին», արդյունքը միշտ վատ է լինում։ Այո, ես ընտրվել եմ ռեյտինգային ընտակարգով, սակայն վստահաբար պնդում եմ, որ այդ ընտրակարգը օր առաջ պիտի փոխվի։ Այդ ընտրակարգով ընտրությունը տեղի է ունենում ոչ թե քաղաքական կուսակցությունների գաղափարների, ծրագրերի, քաղաքական բրենդների միջեւ, այլ տեղի են ունենում ապաքաղաքական անհասկանալի գործընթացներ, որի արդյունքում հերթական անգամ մեր քաղաքացին, իր բողոքն ու դժգոհությունը արտահայտելու այլ տարբերակ չգտնելով, հավաքում է ճամպրուկներն ու հեռանում։ Եւ ցավում եմ, որ խորհրդարանական մեծամասնությունը հերթական անգամ իր մեջ չգտավ քաղաքական կամք՝ ընդունելու եւ չմերժելու «Ծառուկյան» դաշինքի առաջարկը՝ անցնել պարզ համամասնական ընտրակարգի։

Սահմանադրական բարեփոխումներով պայմանավորված՝ մեր երկիրը անցում է կատարում կառավարման նոր՝ խորհրդարանական համակարգի: Ինչպե՞ս կգնահատեք այն, արդյո՞ք ՀՀ-ն պատրաստ է անցում կատարելու կառավարման նոր համակարգի:

Գիտեք, մեր երկրի պրոբլեմը ոչ թե լավ կամ վատ Սահմանադրությունն է, ոչ թե լավ կամ վատ օրենքներն են, այլ Սահմանադրության եւ օրենքների չկատարումն է։ Ամերիկայի Սահմանադրությունը ընդունվել է 1787 թվականին եւ այն կազմված է ընդամենը 7 հոդվածից։ 1787 թվականից մինչ օրս Ամերիկայի Սահմանադրության մեջ ընդամենը 27 փոփոխություն է կատարվել, եւ բոլորը՝ լինի դա ԱՄՆ նախագահը, թե հոթ-դոգ վաճառողը, հավասար են օրենքի եւ Սահմանադրության առաջ եւ որեւէ մեկի մտքով անգամ չի կարող անցնել ոտնահարել Սահմանադրությունը։ Ուստի, ասածիս իմաստն այն է, որ կարող ես օրը քսան անգամ օրենք ու Սահմանադրություն փոխել, բայց եթե կան օրենքից ու Սահմանադրությունից վեր մարդիկ, եւ եթե քո իսկ ընդունած օրենքն ու Սահմանադրությունը չի աշխատելու, դա ես համարում եսմ ընդամենը սիզիպոսյան աշխատանք։

Առաջիկայում սպասվում են ՀՀ 4-րդ նախագահի և 15-րդ վարչապետի ընտրությունները, ի՞նչ սպասելիքներ ունեք դրանցից:

Մեր երկիրը կանգնած է լուրջ տնտեսական մարտահրավերների առաջ, մենք ունենք արտաքին քաղաքական կարեւորագույն հարցեր։ Որքանո՞վ նոր նախագահը եւ նոր կառավարությունը կկարողանան այդ խնդիրները լուծել, կապրենք՝ կտեսնենք։ Քաղաքականության մեջ ենթադրություններ եւ կանխատեսումներ անելը անշնորհակալ գործ է։

Պարո՛ն Կարապետյան, 2018թ խորհրդարանական քննարկումների առանցքային թեմաներից մեկը դարձավ առանձին ապրանքների գների աճն ու դրանք մեղմելու հնարավորությունները: Ի՞նչ եք կարծում, հնարավո՞ր էր խուսափել գնաճից և որքանո՞վ եք այն կապում հարկային օրենսգրքում կատարված փոփոխությունների հետ:

Իհարկե, հնարավոր էր, եւ մեր խմբակցությունը առաջարկեց Հարկային Օրենսգրքում կատարել փոփոխություն՝ նվազեցնելով եկամտային հարկը, մենք առաջարկել ենք նաեւ բարձրացնել նվազագույն աշխատավարձն ու կենսաթոշակները։ Բայց, խորհրդարանական մեծամասնությունը, օգտվելով քանակային իր առավելությունից, հերթական անգամ մերժեց մեր նախագծերը։ Ի վերջո, եթե մենք հետեւում ենք այս կամ այն ապրանքի միջազգային գներին, ապա ինձ համար առնվազն հասկանալի չէ, թե ինչպե՞ս կարող է միջազգային շուկայում այս կամ այն ապրանքատեսակը, հատկապես՝ առաջին ապահովման կենսազամբյուղի, սրընթաց իջնել, իսկ Հայաստանում՝ սրընթաց աճել։ Ցավոք, նման «աճպարարությունները» շարքային քաղաքացու թիկունքից հերթական հարվածն են։

Ըստ Ձեզ՝ որքանո՞վ է այսօր ՀՀ հարկային օրենսդրությունը, առհասարակ, տնտեսական քաղաքականությունը նպաստում փոքր և միջին բիզնեսի զարգացմանը, ի՞նչ խնդիրներ եք տեսնում ոլորտում:

Մենք պետք է երկու խնդիր միմյանցից հստակ տարանջատենք՝ օրենքները եւ դրանից կիրարկումը։ Մեր որեւէ օրենքում գրված չէ, որ այս կամ այն տնտեսվարողի հանդեպ հարկային ոչ ադեկվատ վարչարարություն պիտի արվի, էլ չեմ խոսում ստվերային բազմաթիվ այլ «հաստատված» խաղի արատավոր կանոնների մասին։ Իհարկե, իշխանությունը չի սիրում «քաղաքական կամք» ձեւակերպումը, սակայն, եթե չլինի այդ կամքը՝ մեր երկրում ոչ թե իմիտացիոն, այլ իրական եւ համակարգային փոփոխություններ անելու, մենք շատ ավելի լրջագույն խնդիրների առաջ ենք կանգնեցնելու երկիրը։

Դուք ընդգրկված եք Աժ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովում, որը 2017թ. տարեվերջին դրական եզրակացություն տվեց <<Զինծառայության մասին» ՀՀ պաշտպանության նախարարության ներկայացրած օրենքի նախագծին, որը դժգոհությունների ալիք բարձրացրեց հատկապես ուսանողության շրջանում, ի՞նչ կարծիք ունեք օրենսդրական այդ փոփոխությունների մասին: Մենք պատերազմող երկիր ենք եւ ես վստահ եմ, որ Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացի դա հստակ հասկանում, է եւ պատրաստ է իր մասով իր պարտքը կրել։ Սակայն ինչո՞ւ այդ օրենքը եւ ընդհանրապես՝ բանակին առնչվող ցանկացած նախաձեռնություն հանրային լայն արձագանք է ստանում, երբեմն, այո, նաեւ՝ ցավոտ։ Որովհետեւ չկա վստահություն, որովհետեւ մեր քաղաքացին, մեր ուսանողը, ով վաղվա զինվորն է լինելու, չի հավատում, որ առաջնագծում իր կողքին կանգնելու է նաեւ նախարարի, պատգամավորի, կամ բարձրաստիճան մեկ այլ պաշտոնյայի զավակ։ Ու քանի դեռ մենք արդարության խնդիրը չենք լուծել, մենք չենք կարողանալու քաղաքացու վստահության հարցը լուծել։ Վերջին շրջանում շատ են խոսում, որ «Ազգ-բանակ» դոկտրինը, որը մենք ընդունեցինք, կա նաեւ Իսրայելում։ Ես ընդամեն մեկ կարճ դիտարկում անեմ՝ Իսրայելի բանակում չկա եւ չի կարող լինել կոռուպցիոն որեւէ դրսեւորում, եւ իսրայելական բանակը կառուցված է երեք հիմնական սկզբունքի վրա՝ յուրաքանչյուր զինվորի կյանքի արժեւորում, զինվորի համար ընտանիքի հետ մշտական կապի ապահովում եւ իր ժողովրդի պատմության հետ կապի գիտակցում։ Եւ ամենակարեւորը՝ արդարություն ու հավասարություն բոլոր զինծառայողների համար։ Եթե մենք կարողանանք ահա այս խնդիրները լուծել, ապա, վստահեցնում եմ ձեզ, մեր ժողովուրդը վերջին ապրիլյան պատերազմի ժամանակ եւս ցույց տվեց, որ չնայած իր հիասթափություններին, վտանգի պահին ինքը միշտ առաջնագծում է։ Դուք Աժ-ում ներկայացնում եք թիվ 2 ընտրատարածքը, արդյո՞ք կապ պաշտպանում եք Ձեր ընտրողների հետ, ունե՞ք գրասենյակ Ձեր ընտրատարածքում: Իմ օրը սկսվում է եւ ավարտվում է իմ հայրենակիցների հետ մշտական հանդիպումներով եւ քննարկումներով։ Նրանք ինձ համար միայն ընտրողներ չեն, նրանք իմ հայրենակիցներն են, ովքեր ունեն բազում խնդիրներ եւ այդ խնդիրները բարգործությամբ, ու բարի կամքով ամբողջապես լուծել հնարավոր չէ։ Հայտնի խոսք կա՝ ոչ թե ձուկ տուր նրան, ով սոված է, այլ տուր կարթ, որ ինքը իր խնդիրները լուծի։ Ես ձեզ վստահեցնում եմ, եթե մեր քաղաքացին ունենա արժանապատիվ աշխատանք, ապա որեէ մեկը չի մտածի գնալ հերթ կանգնել հերթական դեսպանատան դռան առաջ ու հեռանալ հայրենիքից։ Ի՞նչ խնդիրներ են առկա Երևանի Արաբկիր, Աջափնյակ, Դավթաշենվարչականշրջաններում, որոնց ուղղությամբ աշխատանքներ եք տանում: Խնդիրները նույնն են՝ ինչը մնացյալ բոլոր համայնքներում՝ սկսած սոցիալական խնդիրներից, վերջացրած կոմունալ բազմաթիվ խնդիրներով։ Եթե ես ասեմ, որ միայնակ ի զորու եմ լուծել բոլոր այդ խնդիրները, իհարկե, ազնիվ չի լինի։ Այն, ինչը ենթադրում է օրենսդրական լուծում, մենք դա անում ենք մեր խմբակցության միջոցով՝ օրենքի ուժով բարձրացնելով այդ հարցերը։ Մնացյալ հարցերը, ես որպես պատգամավոր եւ քաղաքացի, իմ հնարավորությունների սահմաններում, փորձում եմ լինել օգտակար։ Պարո՛ն Կարապետյան, 2018թ. նաև հոբելյանական տարի է ՀՀ համար, քանի որ տոնելու ենք ՀՀ Առաջին Հանրապետության, մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյակը, ինչպես նաև մայրաքաղաք Երևանի 2800-ամյակը: Ի՞նչ կարևորություն և նշանակություն ունեն այս հոբելյանները Ձեզ համար՝ որպես Արցախյան ազատամարտի մասնակից, ՀՀ Աժ պատգամավոր և պարզապես ՀՀ քաղաքացի: Հայրենասիրություն բառը վերջին շրջանում տարբեր արկածախնդիրների ու հայրենասիրությունը փեշակ սարքածների կողմից այնքան է շահարկվել, որ ես հիմա կփորձեմ ճիշտ բառեր ընտրել։ Եւ երեւի Սենեկան տվել է հայրենիքի ամենաճիշտ բնորոշումը՝ «Հայրենիքդ սիրում ես ոչ թե այն պատճառով, որ նա մեծ ու հզոր է, այլ որ այն քոնն է»։ Մենք հրաշալի երկիր ունենք, եւ ես ուզում եմ, որ մեզանից յուրաքանչյուրը՝ ամենաբարձր պաշտոնյանից մինչեւ շարքային քաղաքացին, իր գործունեությամբ անի առավելագույնը՝ մեր երկրի զարգացման համար։ Ես այդպես եմ մտածում ու այդպես եմ ապրում։ Եւ վերջին մի հարց՝ ո՞րն է կյանքում ձեր կրեդոն։ Ինչպե՞ս եք դուք ապրում։ Այդ հարցին ավելի լավ, քան պատասխանել է հանճարեղ Սթիվ Ջոբսը, դժվար է որեւէ բան ավելացնել։ Իսկ նա, ով աշխարհի ամենահարուստ մարդկանցից մեկն էր, ասել է՝ «Հարստությունը, որ ես կուտակել եմ իմ աշխատանքի շնորհիվ, ես ինձ հետ տանել չեմ կարող։ Եւ այն, ինչ ես կարող եմ ինձ հետ տանել՝ դա սիրո եւ մարդասիրության հետ կապված հիշողություններն են»։ Ես այդպես եմ ապրում եմ։