Հայաստանում իրավական խնդիրներն ու դատական համակարգի շուրջ քննարկումները շարունակում են մնալ հանրության ուշադրության կենտրոնում։ Այս թեմաների շուրջ զրուցել ենք իրավաբան Հովսեփ Սարգսյան-ի հետ, ով խոսել է արդարադատության, քաղաքացիների իրավունքների և համակարգում առկա խնդիրների մասին։
— Պարոն Սարգսյան, այսօր հասարակության մի մասը չի վստահում դատական համակարգին։ Ինչո՞ւ։
— Ցավոք, տարիների ընթացքում ձևավորվել է անվստահության մթնոլորտ։ Մարդիկ հաճախ կարծում են, որ արդարությունը բոլորի համար հավասար չի գործում։ Դա շատ վտանգավոր երևույթ է, որովհետև եթե քաղաքացին կորցնում է հավատը օրենքի նկատմամբ, սկսում է այլ ճանապարհներ փնտրել իր խնդիրը լուծելու համար։
— Ձեր կարծիքով՝ այսօր Հայաստանում օրենքը բոլորի՞ համար է նույնը։
— Օրենքը պետք է բոլորի համար նույնը լինի։ Բայց իրական կյանքում մարդիկ հաճախ տեսնում են հակառակ պատկեր։ Կան դեպքեր, երբ հասարակ քաղաքացին երկար ժամանակ պայքարում է իր իրավունքի համար, մինչդեռ ազդեցիկ մարդիկ ավելի արագ են լուծում իրենց հարցերը։ Սա խնդիր է, որի մասին պետք է բաց խոսել։
— Երբևէ ճնշումների ենթարկվե՞լ եք Ձեր մասնագիտական գործունեության ընթացքում։
— Իրավաբանի աշխատանքը հեշտ չէ, հատկապես աղմկահարույց գործերի ժամանակ։ Եղել են իրավիճակներ, երբ փորձել են ազդել կամ ճնշում գործադրել, բայց եթե իրավաբանը վախենա, չի կարող պաշտպանել արդարությունը։
— Ո՞րն է ամենամեծ խնդիրը, որ այսօր ունեն քաղաքացիները իրավական դաշտում։
— Շատերը չեն ճանաչում իրենց իրավունքները։ Մարդիկ հաճախ ուշ են դիմում մասնագետի, երբ արդեն իրավիճակը բարդացած է լինում։ Ես միշտ ասում եմ՝ օրենքը պետք է ճանաչել, որովհետև դա մարդու պաշտպանությունն է։
— Հնարավո՞ր է այսօր «փողով արդարություն» գնել։
— Հասարակության մեջ նման կարծիք կա, և դա արդեն լուրջ ազդակ է։ Եթե մարդիկ մտածում են, որ արդարությունը կախված է գումարից կամ կապերից, նշանակում է՝ համակարգը դեռ մեծ աշխատանքի կարիք ունի։
— Ի՞նչը կարող է փոխել իրավիճակը։
— Անկախ դատարանները, ուժեղ իրավաբանները և իրավագիտակից հասարակությունը։ Երբ քաղաքացին սկսում է պահանջել իր իրավունքը, համակարգն էլ ստիպված է փոխվել։
— Ի՞նչ կմաղթեք քաղաքացիներին։
— Երբեք չլռել անարդարության առաջ։ Եթե բոլորը լռեն, խնդիրները երբեք չեն լուծվի։ Պետք է պայքարել սեփական իրավունքների համար և հավատալ օրենքի ուժին։
