1inlurer.am-ի ուսումնասիրությունը
Պետական միլիարդավոր դրամների պայմանագրեր, խոշոր շինարարական ծրագրեր և ընկերության ղեկավարի բիզնես գործունեություն․ «Գոհարիկ» շինարարական ընկերության շուրջ կան հարցեր, որոնց պատասխանները հանրությունը պետք է ստանա։ Երբ խոսքը պետական բյուջեից հատկացվող հսկայական գումարների մասին է, որևէ ընկերություն կամ դրա ղեկավար չպետք է մնա հանրային վերահսկողությունից դուրս։
«Գոհարիկ» ՍՊԸ-ի ղեկավար Սամվել Խաչատրյանի գործունեությունն արժանի է մանրամասն ուսումնասիրության։ Հրապարակային տվյալներով՝ ընկերությունը պետական միջոցներով իրականացվող ծրագրերի շրջանակում ստացել է խոշոր պայմանագրեր, այդ թվում՝ ավելի քան 2 միլիարդ 254 միլիոն դրամի պայմանագիր։ Մեկ այլ հրապարակման համաձայն՝ ընկերությանը վերագրվող շինարարական պայմանագրերի շարքում է նաև Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի երկրորդ մասնաշենքի քանդման և նորի կառուցման՝ ավելի քան 822 միլիոն դրամի ծրագիրը։
Այս թվերը փոքր գումարներ չեն։ Դրանք հարկատուների վճարած միջոցներն են, և հանրությունն իրավունք ունի իմանալու՝ կոնկրետ ինչ աշխատանքներ են կատարվել, արդյոք դրանք համապատասխանել են պայմանագրերին, ինչպես են ընդունվել և ինչ վերահսկողություն է իրականացվել։ Պայմանագրի գումարը դեռ չի նշանակում, որ այդ ամբողջ գումարը վճարվել է կամ ծախսվել է խախտումներով, սակայն յուրաքանչյուր նման ծրագիր պահանջում է թափանցիկություն և հաշվետվողականություն։
Առանձին հարցեր են առաջանում Սամվել Խաչատրյանի ունեցվածքի և բիզնես գործունեության վերաբերյալ։ Եթե կան տեղեկություններ, որ նա կամ նրա հետ կապ ունեցող անձինք ռեստորաններ են կառուցել կամ այլ բիզնեսներ են զարգացրել, հանրային հետաքրքրություն է ներկայացնում պարզել՝ ում են պատկանում այդ օբյեկտները, երբ են դրանք կառուցվել և ինչ միջոցներով է ֆինանսավորվել դրանց կառուցումը։
Արդյո՞ք որևէ կապ կա «Գոհարիկ» ընկերության պետական պայմանագրերից ստացված վճարումների և Խաչատրյանի հետ կապվող մասնավոր բիզնեսների միջև։ Արդյո՞ք շինարարական ծրագրերի գումարներն օգտագործվել են բացառապես պայմանագրերով նախատեսված աշխատանքների համար։ Կա՞ն արդյոք ստուգումների, աուդիտի կամ դատական վարույթների արդյունքներ, որոնք կբացահայտեն հնարավոր խախտումները։ Սրանք հարցեր են, որոնց պատասխանները պետք է տրվեն փաստաթղթերով, ոչ թե ենթադրություններով։
Սամվել Խաչատրյանը դեռևս 2016 թվականին հրապարակային զրույցում հայտնել էր, որ «Արդշինբանկից» 250 միլիոն դրամ վարկ է վերցրել՝ Երևանի Զաքյան փողոցում գտնվող շենքի հետ կապված շինարարական աշխատանքների համար։ Այդ վարկը պետական գումար չէ և ինքնին որևէ ապօրինություն չի ապացուցում։ Սակայն նրա գույքի, բիզնես գործունեության և ֆինանսական գործարքների ամբողջական պատկերը ներկայացնելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել համապատասխան փաստաթղթերը։
Պետական գումարների մսխման մասին պնդումը լուրջ մեղադրանք է։ Եթե կան հիմքեր կասկածելու, որ պետական միջոցներն օգտագործվել են ոչ նպատակային, պետք է հրապարակել պայմանագրերը, կատարված աշխատանքների փաստաթղթերը, վճարումների տվյալները և վերահսկող մարմինների եզրակացությունները։ Եթե խախտումներ են հաստատվել, հանրությունը պետք է իմանա՝ ով է պատասխանատու և ինչ հետևանքներ են եղել։
1inlurer.am-ը հարցեր է բարձրացնում, որոնց պատասխանները կարևոր են հանրային շահի տեսանկյունից։ Միլիարդավոր դրամների պետական պայմանագրեր ստացող ընկերությունների գործունեությունը պետք է լինի թափանցիկ, իսկ պետական միջոցների յուրաքանչյուր դրամի օգտագործումը՝ ստուգելի։ Հարկատուները իրավունք ունեն պահանջելու հաշվետվողականություն, իսկ պատասխանատու մարմինները պարտավոր են պարզաբանել հնարավոր խախտումները։
Մինչև համապատասխան փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը, սակայն, չի կարելի որպես հաստատված փաստ հայտարարել, որ Սամվել Խաչատրյանը մսխել կամ յուրացրել է պետական գումարները։ Այդ հարցի պատասխանը պետք է տան ստուգված փաստերը և իրավասու մարմինների եզրակացությունները։
