Lratvutyun.am-ի ուսումնասիրությունը
Գավառի համայնքապետ Գուրգեն Մարտիրոսյանի շուրջ տարիներ շարունակ հանրային ուշադրության կենտրոնում են եղել նրա ընտանիքի բիզնեսների, գույքի, հայտարարագրերի և համայնքային գնումների վերաբերյալ հրապարակված տվյալները։ Այդ պատմության ուշագրավ դրվագներից մեկը համայնքապետի ընտանիքին փոխկապակցված «Գավառտրանս» ընկերության և Գավառի համայնքապետարանի ու համայնքային կառույցների միջև կնքված պայմանագրերն են։ Հրապարակված ուսումնասիրությունների համաձայն՝ 2020-2024 թվականներին Գավառի համայնքապետարանն ու համայնքին պատկանող կառույցները «Գավառտրանս» ընկերության հետ կնքել են ընդհանուր շուրջ 135 միլիոն դրամի պայմանագրեր։ Առավել ուշագրավ է մեկ այլ հանգամանք․ ուսումնասիրված 23 մրցույթներից 17-ում «Գավառտրանսը» եղել է միակ մասնակիցը։
Ընտանեկան բիզնեսը՝ համայնքային գնումների շրջանակում
Հրապարակված տվյալների համաձայն՝ «Գավառտրանս» ընկերությունը Գուրգեն Մարտիրոսյանը Արա Զոլյանի հետ համահիմնադրել է դեռևս 2003 թվականին։ Հետագայում Մարտիրոսյանը դուրս է եկել ընկերությունից, իսկ իր բաժնեմասը փոխանցել է հորը՝ Երվանդ Մարտիրոսյանին։
Հետագա տարիներին ընկերության բաժնեմասերի մի մասը մնացել է Մարտիրոսյանների ընտանիքի անդամների վերահսկողության ներքո։ Հրապարակված տեղեկությունների համաձայն՝ ընտանիքի անդամներին պատկանող բաժնեմասերի ընդհանուր չափը կազմել է 50 տոկոս։
Միաժամանակ նույն ընկերությունը շարունակել է մասնակցել Գավառի համայնքապետարանի և համայնքային կառույցների գնումներին։
135 միլիոն դրամի պայմանագրեր
«Գավառտրանս»-ի հետ կնքված պայմանագրերը, հրապարակված տվյալների համաձայն, վերաբերում են տարբեր տրանսպորտային և սպասարկման ծառայությունների, այդ թվում՝ ուղևորափոխադրումներին, տրանսպորտային միջոցների վարձակալությանը և սեղմված բնական գազի ձեռքբերմանը։
Այստեղ հատկապես ուշադրության է արժանի այն փաստը, որ ուսումնասիրված մրցույթների զգալի մասում ընկերությունը եղել է միակ մասնակիցը։
Միայն մեկ ընկերության մասնակցությամբ մրցույթ անցկացնելը ինքնին օրենքի խախտման ապացույց չէ։ Սակայն համայնքային միջոցների օգտագործման համատեքստում այն հանրային հետաքրքրություն առաջացնող հարց է՝ որքան լայն է եղել մրցակցությունը և արդյոք համայնքը յուրաքանչյուր դեպքում ունեցել է հնարավոր լավագույն պայմաններով ծառայություն ձեռք բերելու հնարավորություն։
Հայտարարագրերի հարցը
Հրապարակված ուսումնասիրություններից մեկում նաև անդրադարձ է կատարվել Գուրգեն Մարտիրոսյանի հայտարարագրերին։ Ըստ այդ հրապարակման՝ որոշ հայտարարագրերում արտացոլված չեն եղել նրա հոր և որդիների մասնակցությունը «Գավառտրանս» ընկերությունում։
Այս հանգամանքը ևս դարձել է հանրային քննարկման առարկա, քանի որ պաշտոնատար անձանց հայտարարագրերի նպատակներից մեկը օրենքով սահմանված շրջանակներում գույքային և բիզնես կապերի թափանցիկությունն ապահովելն է։
Հրապարակված տվյալների համաձայն՝ Գուրգեն Մարտիրոսյանի հայրը՝ Երվանդ Մարտիրոսյանը, «Գավառտրանս»-ից բացի մասնակցություն է ունեցել նաև այլ ընկերություններում։
Մեծ գումարներ՝ նախկին հայտարարագրերում
Ուշագրավ են նաև Գուրգեն Մարտիրոսյանի նախկին հայտարարագրերում ներկայացված գույքային և ֆինանսական տվյալները։
2016 թվականի հայտարարագրում, ըստ հրապարակված տեղեկությունների, նշվել են Գավառում գտնվող մի շարք անշարժ գույքեր, այդ թվում՝ 4,841 քմ շենք և շինություն, 536 քմ բնակելի տուն, ընդհանուր 1.5 հեկտար հողատարածք և ևս մեկ շենք-շինություն։
Նույն հայտարարագրում նշվել է նաև Toyota Land Cruiser Prado ավտոմեքենա։
Հայտարարագրի դրամական միջոցների բաժնում նշված են եղել 200 միլիոն դրամ և 200 հազար ԱՄՆ դոլար։
Հետագա հայտարարագրերից մեկում ներկայացված տվյալների համաձայն՝ դրամական միջոցները կազմել են 150 միլիոն դրամ և 200 հազար ԱՄՆ դոլար։
Ի՞նչ է ասում համայնքապետը
Գուրգեն Մարտիրոսյանը նախկինում հրապարակային պարզաբանումներում չի ընդունել, որ «Գավառտրանս»-ի հետ համայնքային գնումները ինքնին շահերի բախման խնդիր են առաջացնում։
Նրա ներկայացմամբ՝ պայմանագրերը կնքվել են համապատասխան գնահատող հանձնաժողովների որոշումների հիման վրա, իսկ իր մասնավոր շահը չի ազդել պաշտոնեական պարտականությունների անաչառ և օբյեկտիվ կատարման վրա։
Այսինքն՝ տվյալների մի կողմում փաստաթղթերով ներկայացված են ընկերության մասնակցությունը համայնքային գնումներին, պայմանագրերի գումարները, մրցույթների արդյունքները և ընտանիքի անդամների բիզնես կապերի վերաբերյալ հրապարակումները, իսկ մյուս կողմում՝ համայնքապետի դիրքորոշումը, որ այդ հանգամանքները չեն վկայում իր պաշտոնեական լիազորությունների վրա մասնավոր շահի ազդեցության մասին։
Կարևոր է նաև ընդգծել, որ ընկերության՝ համայնքային գնումներում հաղթելը կամ ընտանիքի անդամների մասնակցությունը ընկերությունում ինքնին չի նշանակում, որ տեղի է ունեցել օրենքի խախտում։ Իրավական գնահատականը կարող է տրվել միայն համապատասխան փաստերի և իրավական ընթացակարգերի ամբողջական ուսումնասիրությունից հետո։
Այնուամենայնիվ, ընտանեկան բիզնեսի, համայնքային գնումների, միլիոնավոր դրամների պայմանագրերի, մրցույթների մասնակցության և պաշտոնատար անձի հայտարարագրերի համադրությունը հանրային վերահսկողության տեսանկյունից շարունակում է մնալ կարևոր թեմա։
Lratvutyun.am-ը շարունակելու է հետևել Գավառի համայնքապետարանի գնումներին, համայնքային միջոցների օգտագործմանը, մրցույթների արդյունքներին և պաշտոնատար անձանց հայտարարագրերում ներկայացված տվյալներին՝ փորձելով հանրությանը ներկայացնել փաստաթղթավորված տեղեկություններ և տարբեր կողմերի դիրքորոշումները։
