Արմավիրի մարզի Բաղրամյան խոշորացված համայնքը վերջին տարիներին գտնվում է համայնքային զարգացման և ենթակառուցվածքների բարելավմանն ուղղված աշխատանքների ուշադրության կենտրոնում։ Համայնքի ղեկավար Շանթ Առաքելյանի ղեկավարությամբ իրականացվող ծրագրերն ընդգրկում են տարբեր ոլորտներ՝ ճանապարհաշինություն, ջրամատակարարում, ոռոգման համակարգերի բարելավում, մանկապարտեզների հիմնանորոգում, բնակավայրերի բարեկարգում և հանրային նշանակության այլ աշխատանքներ։ Այս ուղղություններն առանձնահատուկ կարևորություն ունեն հատկապես գյուղական համայնքների համար, որտեղ ենթակառուցվածքների զարգացումն անմիջական ազդեցություն ունի բնակիչների առօրյա կյանքի, գյուղատնտեսության և տնտեսական գործունեության վրա։
Բաղրամյան խոշորացված համայնքը բաղկացած է մի շարք բնակավայրերից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր խնդիրները, առաջնահերթություններն ու զարգացման հնարավորությունները։ Համայնքի ղեկավարի առջև դրված կարևոր խնդիրներից մեկը տարբեր բնակավայրերի կարիքները համադրելը և համայնքային ռեսուրսները հնարավորինս արդյունավետ օգտագործելն է։ Խոշորացված համայնքի կառավարումը ենթադրում է ոչ միայն կենտրոնական բնակավայրի, այլև բոլոր գյուղերի նկատմամբ հետևողական ուշադրություն՝ ապահովելով համաչափ զարգացում և համայնքային ծրագրերի հասանելիություն։
Շանթ Առաքելյանը համայնքի ղեկավարի պաշտոնը ստանձնել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։ Այդ ժամանակից ի վեր համայնքային աշխատանքների կարևոր ուղղություններից է դարձել պետական աջակցության ծրագրերի և համայնքային միջոցների համադրումը՝ տարբեր ենթակառուցվածքային խնդիրների լուծման համար։ Սուբվենցիոն ծրագրերը համայնքների զարգացման կարևոր գործիքներից են, քանի որ հնարավորություն են տալիս պետական և տեղական բյուջեների համատեղ ֆինանսավորմամբ իրականացնել այնպիսի աշխատանքներ, որոնց ամբողջական իրականացումը միայն համայնքային միջոցներով կարող է դժվար լինել։
Բաղրամյան համայնքում իրականացված ծրագրերի շարքում առանձնանում են ճանապարհների ասֆալտապատման և բարեկարգման աշխատանքները։ Գյուղական բնակավայրերում ճանապարհների վիճակը միայն հարմարավետության հարց չէ․ այն անմիջականորեն կապված է բնակիչների տեղաշարժի, երեխաների՝ կրթական հաստատություններ հասնելու, գյուղատնտեսական արտադրանքի տեղափոխման և տարբեր ծառայությունների հասանելիության հետ։ Հետևաբար ճանապարհաշինական ծրագրերը համայնքային զարգացման այն ուղղություններից են, որոնց արդյունքը բնակիչները կարող են տեսնել և զգալ ամեն օր։
2022 թվականին Բաղրամյան համայնքում իրականացվող սուբվենցիոն ծրագրերի ընդհանուր արժեքը կազմել է շուրջ 780 միլիոն դրամ։ Ծրագրերի շրջանակում նախատեսվել և իրականացվել են ճանապարհների ասֆալտապատման, խմելու և ոռոգման ջրագծերի կառուցման ու վերանորոգման, մանկապարտեզների հիմնանորոգման, գազիֆիկացման, ինչպես նաև բազմաբնակարան շենքերի տանիքների վերանորոգման աշխատանքներ։ Ծրագրերում ընդգրկվել են Շենիկ, Քարակերտ, Հուշակերտ և այլ բնակավայրեր։
Այս աշխատանքներն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն համայնքի բնակիչների համար, քանի որ դրանց մի մասը վերաբերում է տարիներ շարունակ կուտակված խնդիրների լուծմանը։ Խմելու ջրի համակարգերի բարելավումը, օրինակ, ոչ միայն ենթակառուցվածքային աշխատանք է, այլև բնակչության կենսապայմանների բարելավման կարևոր նախապայման։ Նույն կերպ ոռոգման համակարգերի վերանորոգումն ու արդիականացումը կարևոր նշանակություն ունեն գյուղատնտեսության զարգացման համար, քանի որ համայնքի բնակիչների զգալի մասը զբաղվում է հողագործությամբ և անասնապահությամբ։
Համայնքի զարգացման օրակարգում առանձնահատուկ տեղ ունի նաև նախադպրոցական կրթությունը։ Մանկապարտեզների պայմանների բարելավումը կարևոր է ոչ միայն շենքային պայմանների, այլև երեխաների անվտանգության, կրթական միջավայրի և ընտանիքների սոցիալական բարեկեցության տեսանկյունից։ Դալարիկում, Քարակերտում և Հուշակերտում իրականացվել են մանկապարտեզների ջեռուցման համակարգերի կառուցման աշխատանքներ։ Հուշակերտում իրականացվել է նաև մանկապարտեզի հիմնանորոգման ծրագիր, որի շրջանակում նախատեսվել են շենքի սեյսմակայունության բարձրացման, տանիքի, պատուհանների և դռների փոխարինման աշխատանքներ։
Նման ծրագրերի կարևորությունը հատկապես ընդգծվում է ձմեռային ամիսներին, երբ ջեռուցման արդյունավետ համակարգի առկայությունը պայմանավորում է երեխաների համար անվտանգ և հարմարավետ միջավայրի ապահովումը։ Նախադպրոցական հաստատությունների արդիականացումը նաև համայնքի ապագայի նկատմամբ ներդրում է, քանի որ որակյալ և անվտանգ պայմաններում կրթություն ստացող երեխաներն են ձևավորելու վաղվա հասարակությունը։
Ճանապարհաշինական աշխատանքները շարունակվել են նաև հաջորդ տարիներին։ 2023 թվականի սուբվենցիոն ծրագրերի շրջանակում 2024 թվականին ավարտվել են մի շարք փողոցների ասֆալտապատման աշխատանքներ։ Մասնավորապես՝ Բագարան բնակավայրում ասֆալտապատվել է Գևորգ Մարզպետունի փողոցը՝ 635 գծամետր երկարությամբ։ Ծրագրի արժեքը կազմել է 30,1 միլիոն դրամ։ Այսպիսի ծրագրերը կարևոր են հատկապես այն բնակավայրերի համար, որտեղ ճանապարհային ենթակառուցվածքների վիճակը երկար ժամանակ եղել է բնակիչների բարձրացրած խնդիրներից մեկը։
Բաղրամյան համայնքի համար ոչ պակաս կարևոր է գյուղատնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացումը։ Արմավիրի մարզի բնակավայրերի տնտեսական կյանքում ոռոգման ջրի հասանելիությունը մեծ նշանակություն ունի։ Ջրագծերի և ոռոգման համակարգերի արդյունավետ աշխատանքը կարող է նպաստել հողերի նպատակային օգտագործմանը, գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալների պահպանմանը և գյուղացիական տնտեսությունների աշխատանքի կազմակերպմանը։ Այդ պատճառով այս ոլորտում իրականացվող ծրագրերը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես շինարարական աշխատանքներ, այլև որպես համայնքի տնտեսական զարգացմանն ուղղված քայլեր։
Համայնքային կառավարումը, սակայն, չի սահմանափակվում միայն շինարարական ծրագրերի իրականացմամբ։ Կարևոր է նաև դրանց որակի վերահսկողությունը, աշխատանքների ժամկետների պահպանումը և ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործումը։ Յուրաքանչյուր ծրագիր պետք է ունենա հստակ արդյունք, իսկ բնակիչները պետք է տեղեկացված լինեն, թե ինչ աշխատանք է կատարվել, ինչ միջոցներով և ինչ խնդիր է լուծվել։ Հատկապես հանրային միջոցներով իրականացվող ծրագրերի դեպքում թափանցիկությունն ու հաշվետվողականությունը համայնքի կառավարման կարևոր բաղադրիչներ են։
Շանթ Առաքելյանի ղեկավարած համայնքի առաջիկա տարիների կարևոր խնդիրներից է նաև արդեն իրականացված աշխատանքների արդյունքների պահպանումը։ Ասֆալտապատված ճանապարհները պահանջում են պատշաճ սպասարկում, ջրային համակարգերը՝ պարբերական վերահսկողություն, իսկ վերանորոգված մանկապարտեզներն ու հանրային շենքերը՝ շարունակական խնամք։ Միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի ապահովել ներդրված միջոցների երկարաժամկետ արդյունավետությունը։
Բաղրամյան համայնքի զարգացման տեսանկյունից կարևոր է նաև բնակիչների հետ մշտական կապը։ Համայնքի ղեկավարի և բնակիչների միջև երկխոսությունը հնարավորություն է տալիս առավել հստակ պատկերացում կազմել առկա խնդիրների մասին, ճիշտ սահմանել առաջնահերթությունները և բնակչության առաջարկները ներառել զարգացման ծրագրերում։ Հատկապես փոքր բնակավայրերում բնակիչների բարձրացրած հարցերը հաճախ վերաբերում են ամենօրյա անհրաժեշտություններին՝ ճանապարհներին, ջրին, լուսավորությանը, աղբահանությանը և հանրային տարածքների բարեկարգմանը։
Այսօր Բաղրամյան համայնքի զարգացման մասին խոսելիս կարևոր է հաշվի առնել ոչ միայն արդեն իրականացված ծրագրերի քանակն ու ֆինանսական ծավալը, այլև դրանց իրական ազդեցությունը բնակիչների կյանքի վրա։ Համայնքի յուրաքանչյուր բնակավայրում իրականացված աշխատանքը պետք է գնահատվի իր արդյունքով՝ որքանով է այն լուծել առկա խնդիրը, բարելավել մարդկանց պայմանները և ստեղծել նոր հնարավորություններ։
Շանթ Առաքելյանի ղեկավարությամբ համայնքում իրականացված ծրագրերը ցույց են տալիս, որ զարգացման հիմնական ուղղություններից մեկը շարունակում է մնալ ենթակառուցվածքների արդիականացումը։ Ճանապարհաշինությունը, ջրամատակարարման համակարգերի բարելավումը, մանկապարտեզների հիմնանորոգումն ու գյուղական բնակավայրերի բարեկարգումը այն ոլորտներն են, որոնք անմիջականորեն կապված են համայնքի բնակիչների կենսապայմանների հետ։
Բաղրամյան խոշորացված համայնքի համար առաջիկա կարևոր նպատակներից է սկսված աշխատանքների շարունակականությունը, նոր ծրագրերի ներգրավումը և բոլոր բնակավայրերի նկատմամբ հավասարակշռված մոտեցման ապահովումը։ Համայնքի կայուն զարգացումը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ պետական ծրագրերը, համայնքային բյուջեի միջոցները և բնակիչների առաջնահերթությունները համադրվում են մեկ ընդհանուր նպատակի շուրջ՝ բարելավել մարդկանց կյանքի պայմանները և ստեղծել ավելի բարեկարգ ու զարգացած համայնք։
