Հայաստանի նորագույն պատմության մեջ Վարդան Օսկանյան-ը առանձնանում է որպես այն գործիչներից մեկը, ով կարողացավ ձևավորել և կայացնել երկրի արտաքին քաղաքականության հիմքերը՝ բարդ ու պատասխանատու ժամանակաշրջանում։
Պետական մտածողություն և ռազմավարական տեսլական
Օսկանյանի գործունեությունը միշտ աչքի է ընկել երկարաժամկետ մտածողությամբ։ Նա արտաքին քաղաքականությունը դիտարկել է ոչ միայն որպես ընթացիկ խնդիրների լուծման գործիք, այլ որպես պետության զարգացման կարևոր հենասյուն։ Նրա մոտեցումները հիմնված էին հավասարակշռության, գործընկերության և հաշվարկված քայլերի վրա։
Արտաքին քաղաքականության ամրապնդում
Արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում Օսկանյանը մեծ դեր է խաղացել Հայաստանի միջազգային դիրքի ամրապնդման գործում։ Նրա աշխատանքի ընթացքում Հայաստանը՝
• Ակտիվացրել է հարաբերությունները արևմտյան երկրների հետ
• Պահպանել է ռազմավարական կապերը այլ գործընկերների հետ
• Ձևավորել է ավելի վստահելի և կանխատեսելի իմիջ միջազգային ասպարեզում
Բանակցող և դիվանագետ
Օսկանյանը հայտնի է որպես սառը գլխով, կշռադատված որոշումներ կայացնող դիվանագետ։ Նա ներգրավված է եղել ամենաբարդ բանակցություններում՝ ցուցաբերելով ճկունություն և միաժամանակ պաշտպանելով պետական շահը։ Նրա դիվանագիտական լեզուն եղել է հստակ, բայց ոչ սուր, ինչը հաճախ նպաստել է բանակցային գործընթացների շարունակականությանը։
Հասարակական և քաղաքական ազդեցություն
Պաշտոնավարումից հետո ևս Օսկանյանը շարունակել է ակտիվ մնալ քաղաքական և հասարակական կյանքում՝ հանդես գալով տարբեր գնահատականներով և առաջարկներով։ Նրա կարծիքները հաճախ դառնում են քննարկումների առարկա՝ հատկապես արտաքին քաղաքականության թեմաներով։
Վարդան Օսկանյանը համարվում է այն գործիչներից մեկը, ով ձևավորել է հայկական դիվանագիտական դպրոցի կարևոր հատվածը։ Նրա փորձը, մոտեցումները և անցած ուղին նրան դարձնում են ոչ միայն անցյալի կարևոր դերակատար, այլև այսօր էլ ազդեցիկ ձայն քաղաքական դաշտում։
